Windturbines: een keihard punt wat we in gesprekken nuanceren!

Zaterdag, 6 maart 2010 

Hub Noteborn

De gemeenteraadsverkiezingen zijn met succes gekaapt door Gerard Zandbergen en zijn ITH. Beter dan wie dan ook voorzag hij dat mikken op het thema ‘geen windturbines in Houten’ hem dé electorale winst zou brengen. Ja, ITH kon een flink deel van de Houtense kiezers aan zich binden. Gerard Zandbergen: ‘Nu de kiezer heeft gesproken zal recht worden gedaan aan de keuze van de kiezer. Wij zullen het vertrouwen van de kiezer niet beschamen.’ Ik was erbij. 

Laten wij hier openhartig, ongedwongen en vrijuit met elkaar spreken. Wij streven naar een harmonieuze samenwerking op basis van elkaars standpunten, opende Zandbergen op 6 maart de eerste openbare collegeonderhandelingen in de Champagnezaal van De Engel (Oude Dorp). Ondanks deze belofte, rammelde zaterdagmiddag na driekwartier opeens de democratie aan alle kanten. Wat vooraf niet ITH’s bedoeling was geweest kwam alsnog op de agenda. Ondanks hun sterke regie kon niet worden verhinderd dat plotsklaps het thema windturbines toch op tafel lag. Alle delegaties vroegen de voorzitter om een heldere visie, daarbij hielden zij ITH’s ferme uitspraken in brieven, flyers, kranten en interviews kritisch tegen het licht. En niet te vergeten ITH’s uitspraak in het slotdebat: ‘windturbines zijn voor ITH een breekpunt, wij doen géén enkele concessie op dit punt.’ In een reactie houdt Zandbergen stug vast aan de campagneslogan ‘er komen geen windmolens aan de Veerwagenweg’, en pleit zijn informateur Aad Verkade voor enige nuancering op dit punt. ‘Het kan geen breekpunt zijn, omdat bijvoorbeeld een raadsmeerderheid uiteindelijk bepaald of je zaken kunt uitvoeren’, stelt Verkade. Ook moet iedere politicus kunnen uitleggen dat in een coalitiedemocratie een eerder ingenomen standpunt altijd de inzet is van onderhandelingen. Er moeten compromissen gesloten worden.  

‘Maar het gaat natuurlijk om het vertrouwen dat mensen die zich verkiesbaar stellen, er alles aan zullen doen de keuzes waar zij op worden gekozen, zo goed mogelijk in daden om te zetten’, aldus Marc Chavannes, NRC Handelsblad, 6 maart. Dit uitgangspunt lijkt bij ITH nu zoek te zijn. Een electoraal doodvonnis, de beschuldiging aan de fractieleider van ITH te draaien op hét onderwerp van zijn campagne. Als kritisch toehoorder concludeer ik: de windturbines zijn wel of niet van tafel. Ook ik wist het na afloop niet meer. De ervaren politicus Zandbergen wrong zich in alle bochten om maar aan te tonen dat hij en ITH heus niet, echt niet, van standpunt zijn veranderd. ‘Noblesse oblige, er komen geen windmolens aan de Veerwagenweg’, zei Zandbergen ook voor RTVUtrecht. Het leverde zaterdagmiddag 6 maart ontluisterende beelden op, zeker wanneer de ITH voorman geconfronteerd wordt met een iets ander standpunt van zijn partijgenoot Verkade. De laatste is voor aanbrengen van nuances en realiteitszin. Leg dat dan maar eens uit aan al de kiezers in De Hoon die jou aan een klinkende overwinning hielpen. Ook het comité AR/Veerwagenweg Houten zal raar opkijken. Nog te zwijgen van zijn beschuldiging van draaikonterij aan het adres van VVD en D66 tijdens de campagne. ‘Hoewel zij eerdere mogelijkheden om tegen de windmolens te stemmen onbenut lieten, geeft na de VVD nu zelfs D66 aan te willen meewerken aan een ander alternatief voor de windmolens aan de Veerwagenweg’, zo staat het op ITH’s website. Hier werd door de fractie van ITH een loopje met de waarheid genomen, zoals bleek uit reacties van beide beschuldigde fractieleiders in het debat.  

Nee, dat ís niet meer uit te leggen. Natuurlijk, gewijzigde omstandigheden kunnen leiden tot een nieuwe standpuntbepaling, waarbij halsstarrig vasthouden aan een eerdere opstelling in de politiek kwalijker kan zijn dan het veranderen van je positie. Maar maak als ITH aan de kiezer eerst duidelijk waarom er ’gedraaid’ is. En dat bleef achterwege die middag in De Engel. ITH’s spagaat wordt door het electoraat herkend en afgestraft, wederom – en dan terecht – als draaikonterij. Helaas, zijn de stembureaus weken geleden gesloten. Zullen ITH en beoogde coalitiepartners eindigen in elkaars armen? Of gaat ITH eenzaam en verdeeld ten onder?  

Inmiddels kent u het antwoord op deze retorische vraag.